Wyjątkowość zjawiska zewnętrznego zadłużenia krajów

W wielu krajach wysoce zadłużonych (np. w Polsce) zadłużenie zewnętrzne przekształciło się w latach osiemdziesiątych z czynnika rozwoju gospodarczego w barierę rozwoju gospodarczego, która ogranicza pole manewru w polityce gospodarczej i utrudnia przezwyciężanie narosłych napięć i dysproporcji w gospodarce.

Wyjątkowość zjawiska zewnętrznego zadłużenia krajów rozwijających się i krajów Europy Środkowej i Wschodniej polega na tym, że narosło ono w stosunkowo krótkim czasie i że główną w tym rolę odgrywały kredyty bankowe. Należy tu podkreślić, że międzynarodowe transfery kapitału dokonywały się od dawna między poszczególnymi krajami. W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych przybierały one głównie postać inwestycji bezpośrednich, natomiast w latach następnych – głównie formę kredytów bankowych. Przy tego rodzaju zadłużeniu bankowym ryzyko ponosi kredytobiorca. Bank kredytodawca nie stwarza kredytobiorcy żadnych możliwości plasowania eksportu z krajów dłużniczych na rynkach krajów wierzycielskich w celu uzyskania środków finansowych na obsługę zadłużenia. Dlatego też ważnym problemem jest kwestia racjonalnego wykorzystania kredytów przez kraje dłużnicze na cele rozwoju gospodarczego, pobudzanie i przezwyciężanie dysproporcji rozwojowych.

Narastanie zadłużenia zewnętrznego krajów rozwijających się w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych umożliwiło przebieg procesów dostosowawczych w ich gospodarkach narodowych w wyniku wzrostu cen energii na rynku światowym. Dzięki zadłużeniu kraje te mogły utrzymać dosyć wysokie tempo wzrostu gospodarczego mimo niekorzystnych warunków, jakie wystąpiły w tym czasie w gospodarce światowej. Średnie tempo wzrostu produktu społecznego brutto (GDP) obniżyło się w tych krajach zaledwie z 6,2% w latach 1968-1977 do 3% w 1980 roku. Ulegało ono jednak pogorszeniu w latach 1981-1983, a w latach 1984-1985 kształtowało się w granicach 3-4% rocznie1.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>